Kijk ook eens bij de
vragen en reacties
of heeft u zelf een tip?

Edammers uit Groningen


Jarenlangs was het de enige fabriek waar de befaamde Edammer bol werd gemaakt. Dit jaar viert de zuivelfabriek in Marum het honderdjarig bestaan….
 

Edammers in 1968
Goudse kaas komt niet uit Gouda en Edammer niet uit Edam. Het waren de marktsteden die hun naam gaven aan de kaas die uit de omgeving werd aangevoerd. Goudse kaas wordt nog steeds in Zuid-Holland gemaakt, op de boerderij en in de fabriek (in Bleskensgraaf). De fabrieksproductie van de Edammer bol daarentegen is sinds 2007 uit Noord Holland verdwenen.
De enige fabriek die deze oude specialiteit nog maakte was die in het Groningse Marum. In 1918 begonnen als coöperatieve zuivelfabriek Zuidelijk Westerkwartier met de productie van Goudse kaas, Edammer en andere soorten. In de loop der jaren werd het alleen nog maar Edammer, in drie gewichtsvarianten: 0,9, 1,7 en 1,9 kilo. Per jaar 23 miljoen stuks, waarvan de meesten worden geëxporteerd. Inmiddels is Marum zijn Edammer-monopolie kwijt. Er zijn tegenwoordig ook bol-Edammers te koop die worden gemaakt bij Royal A-ware in Heerenveen.
 
Sinds 1918?
Overigens is het de vraag of de Edammer bol al sinds 1918 in Marum is geproduceerd. In een gedenkboek bij het 50-jarig bestaan is o.a. sprake van de kaassoorten volvet en 40+. Met de eerste wordt Goudse kaas bedoeld, met de tweede aanduiding Edammer. Maar dat kunnen ook andere soorten Edammers zijn geweest. In 1968 werd de bol er in ieder geval gemaakt want in het gedenkboek is een foto opgenomen met Edammer bollen die rijpen in het pakhuis.
De fabriek in Marum bleef zelfstandig tot in de jaren 70. Toen sloot Zuidelijk Westerkwartier zich aan bij de combinatie Domo-Bedum, die later opging in Friesland/Frico/Domo, een voorloper van het huidige Friesland Campina.

Bronnen: Friesch Dagblad 31-5-2018; Leeuwarder Courant 4-6-2018; Duizend jaar Vredewold en een halve eeuw Coöp. Zuivelfabriek Zuidelijk Westerkwartier (met dank aan Jos Lankveld).
Foto uit gedenkboek.